Białe tulipany przy kompleksie budynków Sejmu w Warszawie, maj 2019
Zdjęcie ilustracyjne. Fot. Kancelaria Sejmu / Wikimedia Commons, licencja CC BY 2.0

Sejm i ustawy o aborcji: co zmieniło głosowanie

20 października 2026 r. Sejm uchwalił dwie ustawy dotyczące aborcji. Pierwsza dotyczy częściowej dekryminalizacji przerwania ciąży za zgodą kobiety i pomocy w aborcji. Druga ma przywrócić możliwość legalnego przerwania ciąży przy ciężkiej wadzie płodu. Uchwalenie ustaw przez Sejm nie oznacza, że opisane zmiany już obowiązują.

20 października 2026 r. Sejm uchwalił dwie ustawy dotyczące aborcji. Pierwsza dotyczy częściowej dekryminalizacji przerwania ciąży za zgodą kobiety i pomocy w aborcji. Druga ma przywrócić możliwość legalnego przerwania ciąży przy ciężkiej wadzie płodu. Uchwalenie ustaw przez Sejm nie oznacza, że opisane zmiany już obowiązują.

Co Sejm uchwalił w sprawie aborcji?

Młotek sędziowski i księga prawa na biurku
Zdjęcie ilustracyjne. Fot. Towfiqu barbhuiya / Pexels, licencja Pexels

Sejm uchwalił dwie odrębne ustawy: o częściowej dekryminalizacji aborcji oraz o przywróceniu możliwości przerwania ciąży przy ciężkiej wadzie płodu.

Według portalu WP pierwsza ustawa zmienia Kodeks karny. Obejmuje odpowiedzialność za przerwanie ciąży za zgodą kobiety z naruszeniem przepisów oraz za pomoc w takim działaniu lub nakłanianie do niego. Zawiera też przepis dotyczący wyłączenia odpowiedzialności karnej lekarzy, pielęgniarek i położnych w określonych sytuacjach medycznych.

Druga ustawa dotyczy podstawy legalnego przerwania ciąży. Jej celem jest przywrócenie możliwości wykonania zabiegu w przypadku ciężkiej wady płodu. Uchwalenie tej ustawy i wynik głosowania podały zarówno portal WP, jak i serwis RMF24.

Rozróżnienie obu ustaw jest istotne dla zrozumienia decyzji Sejmu. Nowelizacja Kodeksu karnego określa zakres odpowiedzialności karnej, natomiast druga ustawa dotyczy przesłanki dopuszczającej przerwanie ciąży. Są to dwa różne zakresy zmian, nad którymi posłowie głosowali osobno. Informacja o przyjęciu jednej ustawy nie opisuje więc całej decyzji podjętej 20 października.

Jak Sejm głosował nad ustawami o aborcji?

Nowelizację Kodeksu karnego poparło 217 posłów, a ustawę dotyczącą ciężkiej wady płodu przyjęto 233 głosami za.

Wyniki obu głosowań przedstawiają się następująco:

Ustawa Za Przeciw Wstrzymało się
Częściowa dekryminalizacja, nowelizacja Kodeksu karnego 217 213 3
Możliwość przerwania ciąży przy ciężkiej wadzie płodu 233 203 1

Wynik pierwszego głosowania pochodzi z relacji portalu WP. W przypadku drugiej ustawy portal WP i serwis RMF24 podają zgodnie ten sam podział głosów. Liczba 233 głosów za odnosi się zatem w tym zestawieniu do ustawy o ciężkiej wadzie płodu.

Różnica między głosami za i przeciw wyniosła cztery przy nowelizacji Kodeksu karnego oraz 30 przy ustawie dotyczącej przesłanki ciężkiej wady płodu. Druga ustawa otrzymała o 16 głosów poparcia więcej niż pierwsza. Wyniki pokazują osobno decyzję posłów w sprawie odpowiedzialności karnej i decyzję dotyczącą możliwości legalnego przerwania ciąży.

Co obejmuje częściowa dekryminalizacja aborcji?

Nowelizacja Kodeksu karnego przewiduje uchylenie art. 152 § 1 i § 2 oraz dodanie § 4 dotyczącego personelu medycznego.

Według portalu WP uchylane przepisy przewidywały karę do trzech lat pozbawienia wolności. Każdy z nich obejmował inny rodzaj działania:

  • Art. 152 § 1 dotyczył przerwania ciąży za zgodą kobiety z naruszeniem przepisów ustawy.
  • Art. 152 § 2 dotyczył udzielenia kobiecie pomocy w przerwaniu ciąży z naruszeniem przepisów albo nakłaniania jej do tego.

Nowelizacja obejmuje więc zarówno przepis odnoszący się do samego przerwania ciąży, jak i przepis dotyczący pomocy lub nakłaniania. Zgoda kobiety stanowi element opisanego zakresu pierwszego z tych przepisów.

Osobną częścią nowelizacji jest dodanie art. 152 § 4. Zgodnie z opisem portalu WP przepis wyłącza odpowiedzialność karną lekarzy, pielęgniarek i położnych w określonych sytuacjach medycznych. Wśród nich wskazano sytuacje, gdy przesłanki medyczne świadczą o wysokim prawdopodobieństwie wystąpienia u płodu wad o ciężkim i nieodwracalnym charakterze lub choroby, której nie można wyleczyć i która zagraża życiu płodu.

Ten element nowelizacji odnosi się do wymienionych zawodów medycznych. Uchylenie dwóch dotychczasowych paragrafów i dodanie kolejnego są częściami tej samej ustawy zmieniającej Kodeks karny.

Co zmienia ustawa o ciężkiej wadzie płodu?

Pusty korytarz szpitalny z jasnymi płytkami i oświetleniem sufitowym
Zdjęcie ilustracyjne. Fot. Manuel Nielsen / Pexels, licencja Pexels

Ustawa dotycząca ciężkiej wady płodu ma przywrócić możliwość legalnego przerwania ciąży z tej przyczyny.

Według serwisu RMF24 projekt został skierowany do prac sejmowych przez Trzecią Drogę w lutym 2024 r. Jego celem jest odwrócenie skutków orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z 22 października 2020 r., które wyeliminowało tę przesłankę.

Wcześniejszy przepis obejmował ciężkie i nieodwracalne upośledzenie płodu albo nieuleczalną chorobę zagrażającą jego życiu. W tekście jednolitym ustawy o planowaniu rodziny art. 4a ust. 1 pkt 2 oznaczono jako przepis, który utracił moc 27 stycznia 2021 r. na podstawie wyroku TK.

Dla porównania, Ministerstwo Zdrowia w wytycznych z 2024 r. wskazywało dwie obowiązujące wówczas podstawy dopuszczalności przerwania ciąży:

  • zagrożenie życia lub zdrowia kobiety;
  • uzasadnione podejrzenie, że ciąża powstała w wyniku gwałtu.

Ustawa uchwalona 20 października 2026 r. dotyczy zatem przywrócenia podstawy, która wcześniej utraciła moc. W zestawieniu z wytycznymi MZ z 2024 r. jest to zmiana dotycząca odrębnej przesłanki, związanej ze stanem płodu. Opis wytycznych odnosi się do stanu prawnego wskazanego przez ministerstwo w 2024 r.

Jak doszło do obecnego głosowania w sprawie aborcji?

Głosowanie Sejmu z 20 października 2026 r. poprzedziły wyrok TK, utrata mocy przepisu oraz skierowanie projektu Trzeciej Drogi do prac sejmowych.

Kolejność najważniejszych wydarzeń w sprawie przesłanki dotyczącej płodu wygląda następująco:

  • 22 października 2020 r. - Trybunał Konstytucyjny wydał wyrok dotyczący przepisu dopuszczającego przerwanie ciąży ze względu na stan płodu.
  • 27 stycznia 2021 r. - Zakwestionowany przepis utracił moc. Tę datę wskazuje tekst jednolity ustawy o planowaniu rodziny.
  • Luty 2024 r. - Trzecia Droga skierowała do prac sejmowych projekt mający odwrócić skutki orzeczenia TK, zgodnie z relacją serwisu RMF24.
  • 20 października 2026 r. - Sejm uchwalił ustawę dotyczącą ciężkiej wady płodu oraz osobną nowelizację Kodeksu karnego o częściowej dekryminalizacji.

Oś czasu rozdziela datę wydania wyroku od daty utraty mocy przepisu. Pokazuje też, że projekt dotyczący przywrócenia przesłanki trafił do prac sejmowych w 2024 r., a jego uchwalenie nastąpiło 20 października 2026 r.

Na jakim etapie są uchwalone ustawy o aborcji?

Sejm uchwalił obie ustawy 20 października 2026 r.; to potwierdzony etap prac nad opisanymi zmianami.

Uchwalenia ustaw przez Sejm nie należy utożsamiać z obowiązywaniem nowych przepisów. Dla oceny znaczenia głosowania trzeba oddzielić treść przyjętych zmian od ich statusu prawnego: decyzja posłów dotyczy częściowej dekryminalizacji oraz przywrócenia przesłanki ciężkiej wady płodu.

Udostępnione materiały nie określają dalszego etapu procesu ustawodawczego, terminu kolejnego kroku ani wejścia zmian w życie i nie zawierają pełnego brzmienia uchwalonych ustaw. Na ich podstawie nie można zatem przedstawiać opisanych rozwiązań jako już obowiązujących.

Źródła