Barbara: dostawa systemu wykrywania dronów opóźniona

Dostawa czterech aerostatów Barbara dla Polski opóźniła się o blisko dwa lata. Pierwszy ma dotrzeć za rok i osiągnąć pełną gotowość operacyjną w I kwartale 2028 r. Trzy pozostałe mają przybyć do końca III kwartału 2028 r. Tak wygląda harmonogram przytoczony przez WP.

Dostawa czterech aerostatów Barbara dla Polski opóźniła się o blisko dwa lata. Pierwszy ma dotrzeć za rok i osiągnąć pełną gotowość operacyjną w I kwartale 2028 r. Trzy pozostałe mają przybyć do końca III kwartału 2028 r. Tak wygląda harmonogram przytoczony przez WP.

Kiedy Polska otrzyma pierwszą Barbarę i pozostałe aerostaty?

Pierwsza Barbara ma dotrzeć do Polski za rok, a trzy kolejne do końca III kwartału 2028 r. Taki harmonogram podały 21 października 2026 r. WP i Onet. Onet powołał się na „Dziennik Gazetę Prawną” oraz informacje MON.

Dostawa pierwszego aerostatu i jego pełna gotowość operacyjna to dwa osobne terminy. Według WP pierwsza Barbara ma osiągnąć tę gotowość w I kwartale 2028 r. Oznacza to, że po jej przybyciu do kraju następnym etapem harmonogramu będzie gotowość do wykonywania zadań.

Etap programu Barbara Planowany termin
Dostawa pierwszego aerostatu do Polski „Za rok”, licząc od informacji z 21 października 2026 r.
Pełna gotowość operacyjna pierwszego aerostatu I kwartał 2028 r.
Zakończenie dostaw trzech kolejnych aerostatów Do końca III kwartału 2028 r.
Gotowość całego systemu Pod koniec 2028 r.

WP i Onet określają termin pierwszej dostawy jedynie jako „za rok”, bez wskazania dnia ani miesiąca. Terminu tego nie należy utożsamiać z I kwartałem 2028 r., który dotyczy już pełnej gotowości operacyjnej pierwszego aerostatu.

Gotowość całego systemu jest planowana na koniec 2028 r. - podał Onet. Wszystkie cztery aerostaty mają więc znaleźć się w Polsce wcześniej, do końca III kwartału. Harmonogram przewiduje najpierw zakończenie dostaw, a następnie osiągnięcie gotowości całego systemu.

Jak nowe terminy wypadają na tle planu z 2024 roku?

Zakończenie dostaw trzech kolejnych aerostatów oraz gotowość całego systemu przesunięto z 2027 na 2028 r. Pierwotny harmonogram MON z 2024 r. zakładał, że pierwszy aerostat dotrze do Polski do końca 2026 r. Obecny termin pierwszej dostawy to „za rok”, według informacji opublikowanych 21 października 2026 r.

Etap Pierwotny harmonogram MON z 2024 r. Nowy harmonogram
Pierwsza dostawa Do końca 2026 r. Za rok, według informacji z 21 października 2026 r.
Dostawy trzech kolejnych aerostatów Do końca III kwartału 2027 r. Do końca III kwartału 2028 r.
Gotowość całego systemu Pod koniec 2027 r. Pod koniec 2028 r.

WP określa opóźnienie dostawy jako bliskie dwóch lat, choć zestawienie końcowych terminów dostaw i gotowości całego systemu pokazuje przesunięcie tych etapów o rok. Określenie skali opóźnienia nie oznacza zatem, że każda pozycja harmonogramu przesunęła się o taki sam okres.

Podstawą programu jest umowa zawarta 22 maja 2024 r. przez Skarb Państwa - MON z rządem USA. Jak podała Agencja Uzbrojenia, dotyczy ona dostawy czterech systemów radiolokacyjnego rozpoznania przestrzeni powietrznej i nawodnej w programie Barbara. Jej wartość wynosi około 960 mln dolarów netto.

Zamówienie obejmuje również segment naziemny, pakiet logistyczny, serwis, części zamienne i wsparcie techniczne. W jego zakres wchodzi także szkolenie użytkowników oraz instruktorów. Wszystkie te elementy Agencja Uzbrojenia wymieniła w informacji z maja 2024 r. jako część zamówienia obejmującego cztery systemy.

Umowa dotyczy więc zarówno dostawy systemów rozpoznania, jak i ich zaplecza oraz przygotowania personelu. W harmonogramie programu osobno wyznaczono przybycie sprzętu do Polski i osiągnięcie gotowości operacyjnej. Nowy plan zachowuje ten podział, ale przenosi zakończenie dostaw i gotowość całego systemu na 2028 r.

Z czym wiąże się opóźnienie dostaw?

Dłonie osoby podpisującej dokument przy drewnianym stole
Zdjęcie ilustracyjne. Fot. cottonbro studio / Pexels, licencja Pexels

Według WP opóźnienie wiąże się z protestami po wyborze firmy TCOM we wrześniu 2025 r. Protesty złożone przez konkurenta były rozpatrywane do sierpnia 2026 r.

Wybór firmy i zakończenie rozpatrywania protestów przypadają zatem na dwa kolejne lata. We wrześniu 2025 r. wybrano TCOM, w sierpniu 2026 r. zakończyło się rozpatrywanie protestów, a 21 października 2026 r. WP podała nowy harmonogram dostaw. Pierwszą Barbarę przewidziano w nim za rok, a dostarczenie pozostałych trzech do końca III kwartału 2028 r.

Przy których granicach stanie Barbara i jakie obiekty ma wykrywać?

Wieża radarowo-telekomunikacyjna z białą kopułą i antenami
Zdjęcie ilustracyjne. Fot. Shreyaan Vashishtha / Pexels, licencja Pexels

Cztery aerostaty Barbara mają stacjonować wzdłuż wschodniej i północno-wschodniej granicy Polski oraz wykrywać między innymi drony, samoloty i pociski. Takie rozmieszczenie i zadania systemu MON przedstawił 22 maja 2024 r.

Wykrywanie dronów jest więc jednym z kilku zadań Barbary. W zakresie wskazanym przez ministerstwo znajdują się również samoloty i pociski. Plan obejmuje cztery aerostaty rozmieszczone wzdłuż obu wymienionych odcinków granicy, a ich zadania dotyczą rozpoznania obiektów powietrznych.

Opóźnienie przesuwa w czasie gotowość systemu przeznaczonego do działania na tych kierunkach. Zgodnie z nowym harmonogramem pierwsza Barbara ma osiągnąć pełną gotowość operacyjną w I kwartale 2028 r., a gotowość całego systemu jest planowana pod koniec tego samego roku.

Jak Barbara uzupełni polskie systemy obrony i obserwacji?

Barbara ma być elementem rozpoznania radiolokacyjnego, uzupełniającym System Obrony Powietrznej oraz Brzegowy System Obserwacji. MON informował w 2024 r., że deklarowany zasięg wykrywania obiektów wynosi ponad 300 km.

Rola programu obejmuje rozpoznanie zarówno przestrzeni powietrznej, jak i nawodnej. Taki zakres ma umowa na cztery systemy, opisana przez Agencję Uzbrojenia. Łączy się on z zapowiedzianym przez MON uzupełnieniem dwóch systemów: obrony powietrznej i obserwacji brzegowej.

Dla realizacji tych zadań harmonogram wyznacza osobne etapy: dostawę pierwszej Barbary, jej pełną gotowość operacyjną, przybycie pozostałych aerostatów i gotowość całego systemu. Ostatni z tych etapów, pierwotnie przewidziany na koniec 2027 r., ma nastąpić pod koniec 2028 r.

Źródła