SAFE: realizacja zamówień dla polskiej zbrojeniówki

Z danych MON wynika, że deklarowana wartość zamówień SAFE dla polskiego przemysłu wynosi około 122,8 mld zł. Na tę sumę składają się około 119,4 mld zł z umów Agencji Uzbrojenia i 3,4 mld zł z kontraktów Wojsk Cyberprzestrzeni. Nie jest to potwierdzona kwota wypłacona firmom.

Ile warte są zamówienia SAFE dla polskiego przemysłu?

Żółte elementy montowane na przemysłowej linii produkcyjnej — Zdjęcie ilustracyjne. Fot. Cọ Sơn Thanh Bình / Pexels, licencja Pexels

Zamówienia SAFE dla polskiego przemysłu mają deklarowaną wartość około 122,8 mld zł, wyliczoną z dwóch odrębnych części danych MON.

Pierwsza część obejmuje zamówienia Agencji Uzbrojenia. Ich łączna wartość wynosi 120 mld zł, a zadeklarowany udział krajowego przemysłu to 99,5 proc. Przemnożenie tych wartości daje około 119,4 mld zł przypadających na polski przemysł.

Druga część to kontrakty Wojsk Cyberprzestrzeni o wartości 3,4 mld zł. Zgodnie z informacją wiceszefowej MON Magdaleny Sobkowiak-Czarneckiej mają one w całości być realizowane przez polski przemysł. Do wyliczenia krajowej części zamówień wchodzi więc cała ta kwota.

Część zamówień SAFE	Łączna wartość	Deklarowany udział polskiego przemysłu	Wartość przypadająca na polski przemysł
Agencja Uzbrojenia	120 mld zł	99,5 proc.	około 119,4 mld zł
Wojska Cyberprzestrzeni	3,4 mld zł	100 proc.	3,4 mld zł
Razem	123,4 mld zł	Zależnie od części zamówień	około 122,8 mld zł

Rachunek jest zatem następujący: 120 mld zł × 99,5 proc. + 3,4 mld zł = około 122,8 mld zł. Podstawą są dane MON przytoczone przez portal Bankier i serwis Interia Biznes.

Warto odróżnić dwie sumy: 123,4 mld zł to łączna wartość obu grup kontraktów, a około 122,8 mld zł to wyliczona część odpowiadająca deklarowanemu udziałowi polskiego przemysłu. Różnica wynika z zastosowania udziału 99,5 proc. do zamówień Agencji Uzbrojenia.

Jaki jest stan realizacji programu SAFE według MON?

Według stanu na 20 października Agencja Uzbrojenia zawarła 39 umów i 12 aneksów SAFE, a Wojska Cyberprzestrzeni zawarły 16 umów.

Największą wartościowo część przedstawionego zestawienia stanowią zamówienia Agencji Uzbrojenia: 120 mld zł. Kwota ta obejmuje łącznie wskazane umowy i aneksy. Liczbę 39 należy więc odnosić do umów, a 12 do aneksów, zachowując rozróżnienie podane przez MON.

Odrębnie przedstawiono 16 kontraktów Wojsk Cyberprzestrzeni za 3,4 mld zł. Deklaracja dotycząca wykonania tych zamówień przez krajowy przemysł obejmuje ich pełną wartość. W części prowadzonej przez Agencję Uzbrojenia udział polskiego przemysłu określono natomiast na 99,5 proc.

Informacje przekazała wiceszefowa MON Magdalena Sobkowiak-Czarnecka. Portal Bankier i serwis Interia Biznes przytoczyły te same liczby umów, aneksów i wartości zamówień. Zestawienie opisuje stan kontraktowania na 20 października; deklarowanego udziału polskich firm nie należy utożsamiać z rozliczonym wykonaniem zamówień.

Czy 122,8 mld zł oznacza pieniądze już wypłacone firmom?

Widok z góry na rozległy kompleks przemysłowy i zielone tereny — Zdjęcie ilustracyjne. Fot. Vietnam Real Estate / Pexels, licencja Pexels

Kwota około 122,8 mld zł oznacza deklarowaną wartość zamówień SAFE dla polskiego przemysłu, a nie potwierdzoną sumę wypłat dla firm.

Wyliczenie pokazuje szacunkową wartość odpowiadającą deklarowanemu udziałowi polskiego przemysłu w realizacji zamówień. Łączy dwie informacje: wartość zawartych kontraktów oraz udział krajowego przemysłu wskazany przez MON. W przypadku Agencji Uzbrojenia podstawą rachunku jest 99,5 proc. wartości zamówień, a w przypadku Wojsk Cyberprzestrzeni pełne 3,4 mld zł.

Dla odczytania tych danych kluczowe jest słowo „zamówienia”. Informacja o ich wartości pokazuje skalę kontraktów z uwzględnieniem deklarowanego udziału krajowego przemysłu. Informacja o wypłatach odpowiadałaby na inne pytanie: ile pieniędzy zostało już przekazanych wykonawcom. Dlatego kwotę około 122,8 mld zł należy przedstawiać wraz z określeniem, co obejmuje rachunek: szacunkową wartość krajowej części dwóch grup zamówień według danych MON na 20 października.

Czym jest unijny program SAFE?

SAFE to unijny instrument o wartości 150 mld euro, przewidziany na preferencyjne pożyczki dla państw członkowskich na inwestycje obronne.

Jak wyjaśnia portal Bankier, finansowanie ma służyć przede wszystkim wspólnym zamówieniom. Państwa członkowskie mogą otrzymywać z tego instrumentu pożyczki przeznaczone na inwestycje w obronność.

Kwota 150 mld euro opisuje skalę całego unijnego instrumentu. Nie jest wartością zamówień dla polskiej zbrojeniówki. Te przedstawione w danych MON są wyrażone w złotych i obejmują dwa opisane zestawy: kontrakty Agencji Uzbrojenia oraz Wojsk Cyberprzestrzeni.

Opis SAFE obejmuje zatem trzy podstawowe elementy: unijną skalę finansowania, pożyczkową formę wsparcia i obronny cel inwestycji. Kwota 150 mld euro odnosi się do instrumentu dostępnego dla państw członkowskich. Preferencyjne pożyczki są wskazaną formą finansowania, a wspólne zamówienia stanowią przede wszystkim sposób realizowania inwestycji obronnych objętych tym instrumentem.

W tym kontekście dane o polskich kontraktach pokazują konkretną część zamówień przedstawioną przez MON. Wartość całego instrumentu SAFE i wartość umów zawartych przez polskie instytucje opisują więc dwa różne poziomy: finansowanie na poziomie Unii Europejskiej oraz kontraktowanie przedstawione w krajowym zestawieniu. Dla czytelnika zainteresowanego udziałem polskiego przemysłu punktem odniesienia pozostają kwoty kontraktów w złotych i deklarowane udziały krajowej realizacji.

Tak uporządkowane liczby pozwalają zachować ich właściwe znaczenie. 150 mld euro określa rozmiar unijnego instrumentu pożyczkowego, 123,4 mld zł stanowi sumę dwóch przedstawionych grup polskich kontraktów, a około 122,8 mld zł wynika z uwzględnienia deklarowanego udziału polskiego przemysłu w tych zamówieniach. Każda z tych wartości odpowiada innemu zakresowi danych: całemu instrumentowi, zestawieniu zawartych umów albo wyliczonej krajowej części zamówień.