Zoo w Łącznej: śledztwo i rola Prokuratora Generalnego

Waldemar Żurek ma przeanalizować śledztwo dotyczące podejrzenia znęcania się nad zwierzętami w prywatnym zoo w Łącznej koło Mieroszowa. Jak poinformowała rzeczniczka Prokuratury Krajowej, Prokurator Generalny ma ocenić prawidłowość dotychczasowych czynności. Prokuratura rozważa też przekazanie sprawy z Wałbrzycha do jednostki wyższego szczebla.

Dlaczego Waldemar Żurek przyjrzy się śledztwu?

Słoń azjatycki stojący pod zadaszeniem w ogrodzie zoologicznym — Zdjęcie ilustracyjne. Fot. Thể Phạm / Pexels, licencja Pexels

Prokurator Generalny ma zapoznać się z przebiegiem postępowania w sprawie zoo w Łącznej i ocenić prawidłowość czynności prowadzonych przez Prokuraturę Rejonową w Wałbrzychu.

Rzeczniczka Prokuratury Krajowej Anna Adamiak poinformowała, że zainteresowanie Waldemara Żurka obejmuje zarówno sytuację zwierząt w ogrodzie, jak i prowadzone śledztwo. Jak wynika z jej wypowiedzi przytoczonej w depeszy PAP opublikowanej przez serwis Bankier.pl, działania Prokuratora Generalnego mają służyć poznaniu przebiegu sprawy oraz ocenie dotychczasowych czynności.

Śledztwo dotyczy podejrzenia znęcania się nad zwierzętami. Zapowiedziana analiza obejmuje sposób prowadzenia tego postępowania przez wałbrzyską prokuraturę. Równolegle rozważane jest przeniesienie sprawy do jednostki wyższego szczebla.

Według rzeczniczki PK do chwili publikacji analiza nie przyniosła ostatecznych ustaleń, dlatego Prokurator Generalny nie przedstawił stanowiska w sprawie prawidłowości dotychczasowych działań prokuratury.

Co biegli ustalili o warunkach utrzymania zwierząt?

Według Prokuratury Okręgowej w Świdnicy opinie biegłych wskazują na poważne nieprawidłowości dotyczące zdrowia zwierząt i warunków ich utrzymania, zagrażające ich życiu lub zdrowiu.

W komunikacie z 19 października prokuratura podała, że po czynnościach przeprowadzonych 13-14 października uzyskała trzy wstępne opinie oraz jedną pełną. Wnioski dotyczą więc zarówno stanu zwierząt, jak i warunków, w których je utrzymywano.

Szczegółowe zastrzeżenia dotyczące ptaków egzotycznych przedstawił prokurator okręgowy w Świdnicy Marek Rusin. Według jego wypowiedzi przytoczonej przez PAP wstępne opinie biegłych opisywały utrzymywanie ptaków w „skrajnie nieodpowiednich warunkach i w rażącym niechlujstwie”. Wskazywały także na złą kondycję części ptaków, brak właściwej karmy i czystej wody.

To ustalenia z opinii uzyskanych w toku śledztwa, a nie prawomocne rozstrzygnięcie o odpowiedzialności osób, którym postawiono zarzuty.

Jak przebiegały działania prokuratury i policji?

Prokuratura i policja przeprowadziły oględziny na terenie zoo, zatrzymały pięć osób i wywiozły zwierzęta - wynika z depeszy PAP opublikowanej przez serwis Bankier.pl.

Działania te przeprowadzono w tygodniu poprzedzającym publikację z 20 października. Właściciel zoo oraz cztery inne osoby usłyszeli zarzuty znęcania się nad zwierzętami. Prokuratura wystąpiła o aresztowanie właściciela, lecz Sąd Rejonowy w Wałbrzychu nie uwzględnił wniosku.

Według Dolnośląskiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii postępowanie związane z odbiorem zwierząt prowadzi Komenda Miejska Policji w Wałbrzychu pod nadzorem Prokuratury Rejonowej w Wałbrzychu.

Czynności i kolejne komunikaty układają się w następującą chronologię:

13 października: wydano sześć świadectw zdrowia dla 21 zwierząt przekazywanych do uprawnionych podmiotów w Holandii. Inspekcja weterynaryjna poinformowała o tym 14 października.
13-14 października: przeprowadzono czynności, po których prokuratura otrzymała opinie biegłych dotyczące zdrowia zwierząt i warunków ich utrzymania.
16 października: Ministerstwo Klimatu i Środowiska wyjaśniło, że zwierzęta stały się dowodami w sprawie, a decyzje dotyczące ich losu podejmuje prokuratura.
19 października: Prokuratura Okręgowa w Świdnicy poinformowała o uzyskanych opiniach, relokacji 33 zwierząt oraz przerwaniu dalszych czynności.
20 października: rzeczniczka PK zapowiedziała zapoznanie się Waldemara Żurka z przebiegiem śledztwa i poinformowała o rozważaniu przekazania postępowania wyższej jednostce.

Ile zwierząt wywieziono i co zatrzymało relokację?

Dwa transportery dla zwierząt na pace samochodu — Zdjęcie ilustracyjne. Fot. Impact Dog Crates / Pexels, licencja Pexels

Według Prokuratury Okręgowej w Świdnicy relokowano 33 zwierzęta, a dalsze czynności przerwano z powodu konfliktu, starć mieszkańców z policją i braku możliwości prowadzenia działań.

W komunikacie z 19 października prokuratura podała również, że żadne zwierzę nie padło podczas transportu. Wszystkie przewiezione zwierzęta dotarły do miejsc przeznaczenia.

Dokumentację dotyczącą przekazania zwierząt do Holandii opisał Wojewódzki Inspektorat Weterynarii we Wrocławiu. Z jego komunikatu wynika, że 13 października wydano sześć świadectw zdrowia obejmujących 21 zwierząt przekazywanych do uprawnionych podmiotów w tym kraju.

Liczba 33 oznacza wszystkie relokowane zwierzęta, a 21 - zwierzęta objęte wskazanymi świadectwami zdrowia. Pierwsza informacja pochodzi z komunikatu prokuratury o przeprowadzonej relokacji, druga z komunikatu inspekcji weterynaryjnej o dokumentach dla zwierząt przekazywanych do Holandii. Liczb tych nie należy sumować.

PAP podała także, że część zwierząt wywiezionych z zoo trafiła za granicę. Prokuratura jako przyczynę przerwania dalszego odbioru wskazała konflikt na miejscu i wynikający z niego brak możliwości kontynuowania czynności.

Co zmieniłoby przekazanie śledztwa wyższej jednostce?

Przekazanie sprawy do prokuratury wyższego szczebla oznaczałoby zmianę jednostki prowadzącej śledztwo dotyczące zoo w Łącznej.

Obecnie postępowanie prowadzi Prokuratura Rejonowa w Wałbrzychu. Jak poinformowała rzeczniczka PK, rozważane jest przekazanie go jednostce wyższego szczebla. Taki krok pozostaje możliwością, a nie podjętą decyzją.

Ramy działania prokuratury określa Prawo o prokuraturze. Zgodnie z ustawą Prokurator Generalny jest jej naczelnym organem, a do zadań prokuratury należy prowadzenie lub nadzorowanie postępowań przygotowawczych w sprawach karnych.

Art. 28 § 1 wymienia jednostki wyższego stopnia wobec prokuratury rejonowej: właściwą prokuraturę okręgową, prokuraturę regionalną oraz Prokuraturę Krajową. To ustawowe szczeble, do których odnosi się informacja o możliwości przekazania postępowania wyższej jednostce.

Z kolei art. 9 § 2 pozwala prokuratorowi przełożonemu przejąć sprawę prowadzoną przez podległego prokuratora i wykonywać jego czynności, o ile ustawa nie stanowi inaczej. Przepis określa uprawnienie przełożonego do przejęcia sprawy. W odniesieniu do zoo w Łącznej zapowiedź rzeczniczki dotyczy analizy dotychczasowych czynności oraz rozważenia zmiany jednostki prowadzącej śledztwo.

Kto decyduje o losie zabezpieczonych zwierząt?

Prokuratura podejmuje decyzje dotyczące zabezpieczonych zwierząt i odpowiada za ich stan - podało Ministerstwo Klimatu i Środowiska.

W komunikacie z 16 października resort wyjaśnił, że zwierzęta z zoo w Łącznej stały się dowodami w prowadzonej sprawie. Z tym statusem wiąże się wskazana przez ministerstwo odpowiedzialność prokuratury za ich stan oraz kompetencja do podejmowania decyzji w ich sprawie.

Komunikat ministerstwa określa więc, kto odpowiada za zwierzęta objęte postępowaniem. Informacja inspekcji weterynaryjnej wskazuje z kolei wykonawcę czynności związanych z ich odbiorem: Komendę Miejską Policji w Wałbrzychu, działającą pod nadzorem miejscowej prokuratury rejonowej.

Zapowiedziane działania Waldemara Żurka dotyczą zapoznania się z przebiegiem śledztwa i oceny prawidłowości czynności. Decyzje w sprawie zwierząt należą do prokuratury, zgodnie ze stanowiskiem resortu klimatu i środowiska.