Karawanseraj Dajr-e Gaczin w prowincji Kom w Iranie, 2018
Zdjęcie ilustracyjne. Fot. Mostafameraji / Wikimedia Commons, licencja CC BY-SA 4.0

Iran i światowe kable internetowe: wątek groźby

Iran wskazał podmorskie kable internetowe w cieśninie Ormuz jako możliwe cele w razie kolejnej wojny. Mohsen Rezaei wymienił również centra danych i obiekty sztucznej inteligencji, przypisując tej infrastrukturze wartość 2 bln dolarów. Rzecznik IRGC Hossein Mohebbi mówił o siedmiu kablach, co pozostaje twierdzeniem strony irańskiej.

Iran wskazał podmorskie kable internetowe w cieśninie Ormuz jako możliwe cele w razie kolejnej wojny. Mohsen Rezaei wymienił również centra danych i obiekty sztucznej inteligencji, przypisując tej infrastrukturze wartość 2 bln dolarów. Rzecznik IRGC Hossein Mohebbi mówił o siedmiu kablach, co pozostaje twierdzeniem strony irańskiej.

Czy Iran zagroził kablom w cieśninie Ormuz?

Podwodne rośliny i pęcherzyki powietrza w morskiej wodzie
Zdjęcie ilustracyjne. Fot. Ben Idris / Pexels, licencja Pexels

Tak, irańscy przedstawiciele wskazali podmorskie kable jako potencjalne cele, a Mohsen Rezaei uzależnił możliwość ataku od wybuchu kolejnej wojny. Według agencji Anadolu Rezaei powiedział w irańskiej telewizji Press TV, że Teheran mógłby w takim przypadku zaatakować infrastrukturę internetową powiązaną z USA. Warunek kolejnej wojny jest istotną częścią tej deklaracji.

Następnie rzecznik IRGC Hossein Mohebbi odniósł się do kabli w samej cieśninie Ormuz. Serwis IranWire przypisał mu 19 października wskazanie tej infrastruktury jako nowych celów. Agencja Anadolu podała natomiast, że 20 października rzecznik mówił o siedmiu głównych kablach i zapowiadał ujawnienie kolejnych celów oraz broni.

Te wypowiedzi stanowią groźbę wobec infrastruktury cyfrowej. Same deklaracje o możliwości uderzenia i wskazanie celów nie są potwierdzeniem przeprowadzenia ataku. Dla oceny sytuacji znaczenie ma więc zarówno przedmiot ostrzeżenia, jak i warunek postawiony przez Rezaeiego.

Jakie obiekty Iran wskazał jako możliwe cele?

Iran wymienił trzy grupy obiektów: podmorskie kable internetowe, centra danych oraz infrastrukturę sztucznej inteligencji w regionie. Według portalu Money.pl Rezaei mówił o ich znalezieniu się w zasięgu Iranu w razie ponownej wojny. Agencja Anadolu doprecyzowała, że jego wypowiedź w Press TV dotyczyła infrastruktury powiązanej ze Stanami Zjednoczonymi.

Zakres deklaracji Rezaeiego był zatem szerszy niż późniejsze wskazanie kabli pod cieśniną Ormuz przez rzecznika IRGC. Obejmował zarówno połączenia służące transmisji danych, jak i centra danych oraz obiekty AI. Wartość 2 bln dolarów pojawiła się przy tym szerszym zestawie infrastruktury.

Rozróżnienie tych wypowiedzi pozwala właściwie odczytać groźbę: cieśnina Ormuz jest miejscem wskazanym w odniesieniu do kabli, natomiast centra danych i obiekty sztucznej inteligencji Rezaei umiejscawiał szerzej, w regionie.

Skąd wzięła się kwota 2 bln dolarów?

Kwota 2 bln dolarów pochodzi z wypowiedzi Mohsena Rezaeiego o wartości wskazanej infrastruktury cyfrowej. Według portalu Money.pl sekretarz irańskiej Najwyższej Rady Bezpieczeństwa Narodowego użył jej na początku października, mówiąc o kablach podmorskich, centrach danych i obiektach AI w regionie.

To wartość przypisana tym obiektom przez irańskiego przedstawiciela, a nie niezależna wycena. Należy ją odnosić do całej wymienionej przez niego grupy infrastruktury. Nie jest to cena siedmiu kabli wskazanych później przez Mohebbiego ani oszacowanie strat po ataku.

Połączenie obu deklaracji bez tego rozróżnienia zmieniałoby ich sens. Rezaei mówił o wartości potencjalnych celów w regionie, a rzecznik IRGC zwrócił następnie uwagę na konkretny korytarz podmorskiej łączności.

Dlaczego kable w cieśninie Ormuz są ważne?

Panel światłowodowy z licznymi podłączonymi kablami
Zdjęcie ilustracyjne. Fot. Brett Sayles / Pexels, licencja Pexels

Cieśnina Ormuz jest regionalnym korytarzem łączności państw Zatoki z szerszymi sieciami międzynarodowymi. Międzynarodowy Komitet Ochrony Kabli, czyli ICPC, wskazuje, że przez ten obszar przechodzi wiele systemów kabli podmorskich. W swoim zestawieniu wymienia pięć aktywnych segmentów systemów oraz informuje o rozwijaniu kolejnych.

Firma TeleGeography wskazuje wśród aktywnych kabli przebiegających przez cieśninę AAE-1, FALCON i Gulf Bridge International Cable System. To konkretne przykłady infrastruktury, która zapewnia regionowi połączenia z międzynarodową siecią.

Liczby te trzeba oddzielić od wypowiedzi Mohebbiego o siedmiu głównych kablach: przytoczone materiały nie dają niezależnego technicznego potwierdzenia jego liczby, a ICPC posługuje się kategorią aktywnych segmentów systemów.

Podobnej ostrożności wymaga przypisywane rzecznikowi przez portal Money.pl twierdzenie o zależności światowych danych internetowych i komercyjnych od tych połączeń. Instytucjonalny opis ICPC określa znaczenie Ormuzu jako regionalnego korytarza połączonego z sieciami międzynarodowymi. Według ITU ponad 99% międzynarodowej wymiany danych obsługują kable podmorskie jako cała infrastruktura, a nie wyłącznie połączenia w tej cieśninie.

Co mogłoby oznaczać uszkodzenie kabli podmorskich?

Uszkodzenie kabli podmorskich zagraża ciągłości transmisji danych, a jego skutki zależą od dostępności alternatywnych tras. Według Międzynarodowego Związku Telekomunikacyjnego, czyli ITU, zakłócenia tej infrastruktury mogą wpływać na przedsiębiorstwa, administrację oraz dostęp do edukacji, opieki zdrowotnej i usług finansowych.

Sieci mają jednak mechanizmy odporności. ICPC wyjaśnia, że projektuje się je z redundancją, czyli możliwością wykorzystania innych połączeń. Po uszkodzeniu kabla ruch można skierować na alternatywne trasy podmorskie lub lądowe. Rozgałęziona budowa wielu systemów dodatkowo zwiększa elastyczność sieci i ogranicza następstwa pojedynczej awarii.

Według ICPC większość uszkodzeń kabli nie przerywa usług, ponieważ transmisja jest natychmiast przekierowywana. Dla użytkownika internetu znaczenie ma więc nie tylko sprawność pojedynczego kabla, lecz także dostępność innych dróg przesyłania danych. Te ogólne mechanizmy nie pozwalają przesądzić skali następstw ewentualnego uderzenia w Ormuz.

Naprawa wymaga specjalistycznych działań na morzu. Jak opisuje TeleGeography, statek naprawczy podejmuje uszkodzony odcinek z dna, po czym uszkodzoną część zastępuje się zapasowym fragmentem. Czas prac zależy między innymi od lokalizacji awarii i dostępności statków. ICPC wskazuje, że globalny system utrzymania kabli opiera się na rozmieszczonej w różnych miejscach flocie, specjalistach oraz porozumieniach serwisowych.

Jaka jest oś czasu irańskich deklaracji?

Irańskie deklaracje układają się w trzy etapy: wypowiedź Rezaeiego z początku października oraz wskazania rzecznika IRGC z 19 i 20 października 2026 roku.

  • Początek października: Rezaei mówi o możliwości zaatakowania infrastruktury cyfrowej w razie kolejnej wojny. Wskazuje kable, centra danych i obiekty AI, a według portalu Money.pl przypisuje im wartość 2 bln dolarów.
  • 19 października: według serwisu IranWire Mohebbi zalicza podmorskie kable komunikacyjne w cieśninie Ormuz do nowych celów IRGC.
  • 20 października: według agencji Anadolu Mohebbi wymienia siedem głównych kabli pod cieśniną i zapowiada ujawnienie nowych celów oraz nowej broni.

Zapowiedzianym dalszym krokiem jest ujawnienie celów i broni, o którym mówił Mohebbi. Ta zapowiedź pozostaje elementem irańskich deklaracji; nie oznacza rozpoczęcia ataku na wskazaną infrastrukturę.

Źródła